Gwefan llywodraeth y DU

Beth sy'n digwydd i'ch hawl i wyliau adeg cyfnod o absenoldeb tadolaeth?

Byddwch chi'n dal i hel eich hawl i wyliau gyda thâl yn ystod absenoldeb tadolaeth. Ar hyn o bryd, hyd gwyliau blynyddol statudol yw 4.8 wythnos y flwyddyn, ond efallai y bydd eich contract yn cynnig mwy na hynny.

Chewch chi ddim cymryd gwyliau blynyddol yn ystod absenoldeb tadolaeth, ond efallai y gallwch ymestyn eich amser i ffwrdd drwy gymryd cyfnod o wyliau blynyddol yn union cyn neu ar ôl absenoldeb tadolaeth.

• Hawl gwyliau: rhagarweiniad

Beth sy'n digwydd i'ch cyfraniadau pensiwn yn ystod eich absenoldeb tadolaeth?

Os yw’ch cyflogwr yn cyfrannu tuag at gynllun pensiwn galwedigaethol, yna rhaid iddynt barhau i wneud eu cyfraniadau arferol drwy gydol y cyfnod pan fyddwch ar absenoldeb tadolaeth gyda thâl. Os ydych chi fel arfer yn cyfrannu tuag at eich pensiwn dylech barhau i wneud hynny, yn seiliedig ar swm y tâl tadolaeth yr ydych yn ei dderbyn.

Allaf i wneud yr un swydd pan fyddaf i’n dychwelyd?

Ar ddiwedd eich absenoldeb tadolaeth, mae gennych hawl i ddychwelyd i’r un swydd ag o’r blaen ar yr un telerau ag amodau a phe na baech wedi bod yn absennol, heblaw bod sefyllfa o ddiswyddo wedi codi. Dylai gweithiwr sydd ar absenoldeb tadolaeth gael ei drin yn yr un modd ag unrhyw weithiwr arall mewn sefyllfa o ddiswyddo, gan gynnwys ymgynghori â chi ynghylch y diswyddo a chael eich ystyried ar gyfer swyddi eraill.

• Mwy am ddileu swydd

Mae gennych hawl hefyd i elwa o unrhyw welliannau cyffredinol i’ch cyfradd gyflog neu delerau ac amodau eraill a gyflwynwyd tra roeddech yn absennol.

Mae’n anghyfreithlon i’ch cyflogwr eich diswyddo neu’ch trin yn annheg o ganlyniad i gymryd absenoldeb tadolaeth neu geisio cymryd absenoldeb tadolaeth.

Os nad ydych chi’n dymuno dychwelyd i’r gwaith, dylech roi rhybudd yn unol â’ch cytundeb cyflogaeth. Nid oes rhaid i chi dalu Tâl Tadolaeth Statudol yn ôl, hyd yn oed os na fyddwch yn dychwelyd i’r gwaith.

• Cael gwybod rhagor o wybodaeth ar Dâl Salwch Statudol (adran arian, treth a budd-daliadau)

Cymryd absenoldeb rhiant yn dilyn absenoldeb tadolaeth

Os byddwch chi angen mwy o amser o’r gwaith i ofalu am eich plentyn, efallai y gallwch gymryd absenoldeb rhiant. Gallwch gymryd hyd at bedair wythnos o absenoldeb rhiant heb i hynny effeithio ar eich hawl i ddychwelyd. Os byddwch chi’n cymryd mwy na phedair wythnos, gallwch ddychwelyd i'r un swydd oni bai nad yw hynny'n rhesymol ac yn ymarferol bosib. Os felly, rhaid i chi gael cynnig gwaith arall sy’n addas i chi gyda'r un telerau ac amodau a phetaech chi heb fod yn absennol.

• Mwy am absenoldeb rhiant

Trefniadau gweithio hyblyg

Fel rhiant plentyn o dan chwech oed, mae gennych hawl i ofyn am batrwm gweithio hyblyg. Gall hyn eich helpu i gael cydbwysedd rhwng gweithio a gofalu am eich plentyn. Rhaid i’ch cyflogwr ystyried eich cais ac ymateb i chi’n ysgrifenedig.

• Gweithio hyblyg a'r cydbwysedd rhwng bywyd a gwaith: cyflwyniad

Beth i'w wneud os byddwch chi'n wynebu problemau

Os byddwch chi’n wynebu problemau tra’ch bod ar absenoldeb rhiant, mynnwch sgwrs â’ch pennaeth neu’r sawl sydd uwch eu pen, neu ewch at yr adran adnoddau dynol neu bersonél. Os oes gennych gynrychiolydd yn y gwaith (e.e. swyddog undeb llafur), mae'n bosib y gall eich helpu.

Os na fydd hyn yn gweithio, mae'n bosib y bydd angen i chi ddilyn trefn gwyno fewnol eich cyflogwr.

Os byddwch chi'n dal i fod yn anhapus, bydd gennych yr hawl i gwyno wrth Dribiwnlys Cyflogaeth.

• Mwy am ddatrys anghydfodau yn y gwaith

Ble mae cael cymorth

Mae’r Gwasanaeth Cynghori, Cymodi a Chyflafareddu (Acas) yn cynnig cyngor cyfrinachol a diduedd am ddim am bob mater sy'n ymwneud â hawliau cyflogaeth. Fe allwch chi ffonio llinell gymorth Acas ar 08457 47 47 47 rhwng 8.00 am a 6.00 pm o ddydd Llun i ddydd Gwener.

• Acas Opens new window

Mae’r Asiantaeth Cysylltiadau Llafur (LRA) yn cynnig cyngor cyfrinachol a diduedd am ddim am bob mater sy'n ymwneud â hawliau cyflogaeth i bobl sy'n byw yng Ngogledd Iwerddon. Gallwch gysylltu â'r LRA ar 028 9032 1442 rhwng 9.00 am a 5.00 pm o ddydd Llun i ddydd Gwener.

• Asiantaeth Cysylltiadau Llafur Opens new window

Gall eich Canolfan Cyngor Ar Bopeth (CAB) leol gynnig cyngor diduedd am ddim. Gallwch ddod o hyd i'ch swyddfa CAB leol yn y llyfr ffôn neu ar-lein.

• Dod o hyd i'ch canolfan Cyngor Ar Bopeth leol Opens new window

Os ydych chi'n aelod o undeb llafur, fe allwch chi gael help, cyngor a chefnogaeth ganddyn nhw hefyd.

Mwy o ddolenni defnyddiol

• Absenoldeb rhiant a gweithio hyblyg
• Arian a hawliau gwaith (adran rhieni)
• Canllawiau manwl am hawliau tadolaeth yng Ngogledd Iwerddon Opens new window
• Cyngor i gyflogwyr am hawliau tadolaeth gan businesslink.gov.uk Opens new window
• Cyngor i gyflogwyr yng Ngogledd Iwerddon ar famolaeth, tadolaeth a mabwysiadu gan nisbusinessinfo Opens new window