Gwefan llywodraeth y DU

Absenoldeb mamolaeth - y ffeithiau syml

Ceir absenoldeb mabwysiadu Statudol am 52 wythnos. Gallech fod â hawl i dderbyn Tâl Mamolaeth Statudol am hyd at 39 wythnos o'r absenoldeb.

I fod yn gymwys ar gyfer absenoldeb mamolaeth, rhaid i chi fod yn 'gyflogai'. Os nad ydych yn sicr a ydych yn 'gyflogai' ai peidio, dilynwch y ddolen isod.

• Ai 'cyflogai', 'gweithiwr/wraig' ynteu 'hunan-gyflogedig' ydych chi?
• Tâl mamolaeth – cael gwybod mwy

Cymorth personol

Byddwch yn cael help personol i gael gwybod beth allech chi fod yn gymwys i'w gael drwy ddefnyddio'r gwasanaeth Canllawiau Rhyngweithiol Personol i'ch Hawliau Cyflogaeth (TIGER).

Bydd y gwasanaeth yn cynhyrchu datganiad personol o'r absenoldeb mamolaeth a'r tâl y gallech fod yn gymwys ar eu cyfer, ynghyd â chalendr rhyngweithiol i'ch helpu i gynllunio'ch absenoldeb.

• Cael cymorth personol gyda hawliau mamolaeth Opens new window

Cynlluniau cwmni

Mae'n bosib bod gan eich cyflogwr ei gynllun ei hun ac fe allai hwnnw fod yn fwy hael na'r cynllun statudol. Edrychwch yn eich contract cyflogaeth neu'ch llawlyfr staff i weld y manylion neu holwch eich cyflogwr. Chaiff eich cyflogwr ddim cynnig llai i chi na'r cynllun statudol.

• Cael gwybod mwy am eich contract cyflogaeth (adran cyflogaeth)

Bod yn gymwys i gael absenoldeb mamolaeth statudol

Fel 'cyflogai' bydd gennych yr hawl i gael 26 wythnos o 'Absenoldeb Mamolaeth Arferol' a 26 wythnos o 'Absenoldeb Mamolaeth Ychwanegol' - gan wneud cyfanswm o flwyddyn. Ar yr amod eich bod yn bodloni gofynion hysbysu penodol, fe gewch gymryd y cyfnod hwn, dim ots ers faint rydych chi wedi bod gyda'ch cyflogwr, na faint o oriau rydych chi'n eu gweithio, na faint o gyflog gewch chi. Rydych chi’n parhau i fod yn gyflogai drwy gydol eich absenoldeb mamolaeth arferol ac ychwanegol.

Rhieni benthyg

Os ydych chi a’ch gŵr, gwraig neu bartner yn cael plentyn drwy fenthyg croth, fyddwch chi fel arfer ddim yn gymwys i gael absenoldeb Mamolaeth neu Fabwysiadu Statudol. Fodd bynnag, unwaith y cewch chi orchymyn rhiant, byddwch yn gymwys i gael absenoldeb rhiant heb dâl.

Absenoldeb Mamolaeth: cael gwybod mwy

• Absenoldeb Mamolaeth: cymryd eich absenoldeb mamolaeth
• Absenoldeb Mamolaeth: dychwelyd i'r gwaith

Ble i gael cymorth

Mae’r Gwasanaeth Cynghori, Cymodi a Chyflafareddu (Acas) yn cynnig cyngor cyfrinachol a diduedd am ddim am bob mater sy'n ymwneud â hawliau cyflogaeth. Fe allwch chi ffonio llinell gymorth Acas ar 08457 47 47 47 rhwng 8.00 am a 6.00 pm o ddydd Llun i ddydd Gwener.

• ACAS Opens new window

Mae’r Asiantaeth Cydberthynas Lafur (LRA) yn cynnig cyngor cyfrinachol a diduedd am ddim am bob mater sy’n ymwneud â hawliau cyflogaeth i breswylwyr Gogledd Iwerddon. Fe allwch chi gysylltu â’r LRA ar 028 9032 1442 rhwng 9.00 am a 5.00 pm o ddydd Llun i ddydd Gwener.

• Asiantaeth Cydberthynas Lafur (LRA) Opens new window

Gall y Gwasanaeth Cyngor ar Bopeth (CAB) hefyd gynnig cyngor diduedd am ddim. Gallwch ddod o hyd i'ch swyddfa CAB leol yn y llyfr ffôn neu ar-lein.

• Dod o hyd i'ch canolfan Cyngor ar Bopeth leol Opens new window

Os ydych chi'n aelod o undeb llafur, fe allwch chi gael help, cyngor a chefnogaeth ganddyn nhw hefyd.

• Cyflwyniad i undebau llafur

Mwy o ddolenni defnyddiol

• Download taflen beichiogrwydd a gwaith - beth sydd angen i chi wybod fel gweithiwr – cael gwybod (PDF, 798K)
• Cymorth gyda ffeiliau PDF
• Absenoldeb rhiant a gweithio hyblyg
• Cyngor i gyflogwyr am absenoldeb a thâl mamolaeth gan Gyswllt Busnes Opens new window
• Canllawiau manwl am hawliau mamolaeth yng Ngogledd Iwerddon gan yr Adran Cyflogaeth a Dysgu (DELNI) Opens new window
• Cyngor i gyflogwyr yng Ngogledd Iwerddon ar absenoldeb a thâl mamolaeth gan nibusinessinfo Opens new window