Os ydych chi'n dymuno cynnwys pensiwn yn eich ewyllys, neu os cewch bensiwn gan rywun sydd wedi marw, efallai y bydd angen talu treth, ac efallai ddim. Mae'n dibynnu ar yr amgylchiadau unigol ac ar y math o bensiwn neu bensiynau.
Dim ond i chi y caiff Pensiwn sylfaenol y Wladwriaeth ei dalu, ac ni ellir fel arfer ei drosglwyddo i rywun arall pan fyddwch chi'n marw. Ond, os dewisoch ohirio cael eich Pensiwn gan y Wladwriaeth ar ôl cyrraedd yr oed priodol, efallai y bydd gan eich partner neu’ch teulu hawl i rai o fuddion eich Pensiwn gan y Wladwriaeth.
Os ydych chi wedi cyfrannu at Bensiwn ychwanegol y Wladwriaeth - Cynllun Pensiwn ar Sail Enillion y Wladwriaeth neu Ail Bensiwn y Wladwriaeth yn flaenorol - gall eich gŵr/gwraig neu eich partner sifil gael rhywfaint o'r pensiwn ychwanegol hwn ar ôl i chi farw.
Treth os byddwch yn trosglwyddo Pensiwn y Wladwriaeth/Pensiwn Ychwanegol y Wladwriaeth
Os byddwch yn trosglwyddo Pensiwn y Wladwriaeth neu Bensiwn ychwanegol y Wladwriaeth, ni cheir canlyniadau o safbwynt y Dreth Etifeddu.
Treth ar fudd-daliadau marwolaeth a gafwyd o Bensiwn y Wladwriaeth/Pensiwn ychwanegol y Wladwriaeth
Bydd unrhyw incwm o bensiwn a gewch gan rywun sydd wedi marw yn cael ei gyfrifo fel rhan o'ch incwm trethadwy ar ôl ymddeol.
Yn dibynnu ar reolau'ch pensiwn, mae'n bosibl y bydd nifer o fuddion yn daladwy pan fyddwch yn marw, gan gynnwys:
Os oes cyfandaliad i'w dalu ac nad ydych yn enwi rhywun i'w gael pan fyddwch yn marw bydd yn dod yn rhan o'ch ystad ac efallai y bydd angen talu Treth Etifeddu arno. Ceir crynodeb o enghreifftiau eraill o atebolrwydd treth isod.
Os byddwch yn marw cyn dechrau cael eich pensiwn cwmni
Mae'r rhan fwyaf o bensiynau cwmni yn darparu budd 'Marwolaeth mewn Gwaith', sy'n debyg i bolisi aswiriant bywyd. Mae hyn yn golygu, os byddwch yn marw cyn i chi ddechrau cael eich pensiwn cwmni, y telir cyfandaliad i unigolyn o'ch dewis (a elwir yn 'fuddiolwr').
Gellir talu'r arian heb dynnu Treth Incwm ohono os nad yw'n hwy na'r 'Lwfans Oes' sydd ar gael i ddeilydd y pensiwn (£1.65 miliwn ym mlwyddyn dreth 2008 -09).
Codir treth Lwfans Oes o 55 y cant ar unrhyw swm uwchben y Lwfans Oes. Y buddiolwr fydd yn talu'r dreth hon.
Gall budd-daliadau marwolaeth gael eu darparu hefyd ar ffurf pensiynau dibynyddion y gellir eu talu os byddwch yn marw yn ystod eich gwasanaeth. Mae unrhyw incwm pensiwn o'r fath yn cyfrif fel incwm trethadwy i'r buddiolwr.
Os byddwch yn marw cyn i chi fod yn 75 oed a chyn cymryd unrhyw fudd-daliadau
Os byddwch yn marw cyn eich bod yn 75 oed a chyn cymryd unrhyw fudd-daliadau, yn gyffredinol, telir y budd-daliadau marwolaeth fel cyfandaliad fel arfer, a hwnnw fel arfer yn cynnwys adenillion y gronfa bensiwn ynghyd ag enillion o unrhyw aswiriant bywyd.
Os yw swm y cyfandaliad a delir yn uwch na'r Lwfans Oes (£1.65 miliwn ym mlwyddyn dreth 2008-09) trethir y swm sy'n weddill ar gyfradd o 55 y cant ac mae'n rhaid i'r buddiolwr dalu hyn.
Hefyd, yn hytrach na chymryd budd-daliadau marwolaeth fel cyfandaliad, gellir eu defnyddio i ddarparu pensiwn i ddibynyddion. Os darperir pensiwn i ddibynnydd mae hyn yn cyfrif fel incwm trethadwy ar gyfer y dibynnydd hwnnw.
Os byddwch yn marw cyn i chi fod yn 75 oed ond ar ôl cael budd-daliadau
Os byddwch yn marw cyn i chi fod yn 75 oed ond ar ôl cael budd-daliadau, byddai unrhyw fudd-daliadau marwolaeth a delir fel incwm pensiwn i ddibynnydd yn cael eu trethu fel incwm yn y ffordd arferol.
Os oedd y cynllun pensiwn yn darparu ar gyfer cyfandaliad byddai'n rhaid i weinyddwr y cynllun dalu cyfradd arbennig Treth Incwm ar gyfandaliad budd-dal marwolaeth, sy'n 35 y cant, fel y crybwyllwyd uchod.
Os byddwch yn marw ar ôl dechrau cael eich pensiwn personol, ond pan fyddwch yn 75 oed neu'n hŷn
Os prynir blwydd-dal sy'n darparu ar gyfer pensiwn dibynnydd, bydd hyn yn cael ei drethu fel incwm yn y ffordd arferol.
O ran treth yng nghyswllt Pensiynau wedi'u Sicrhau, edrychwch ar yr adran isod.
Mae Pensiynau wedi'u Sicrhau mewn Ffordd Arall wedi bod ar gael er 6 Ebrill 2006 fel dewis arall i brynu blwydd-dal erbyn i chi fod yn 75 oed. Yn awr, yn hytrach na phrynu blwydd-dal yn 75 oed, gallwch barhau i fuddsoddi eich cynilion pensiwn a chael incwm o'ch cronfa o fewn terfynau penodol y cytunwyd arnynt fel rhan o delerau Pensiynau wedi'u Sicrhau mewn Ffordd Arall.
Mae'r incwm hwn yn drethadwy fel incwm pensiwn yn y ffordd arferol.
Ar gyfer marwolaethau ar 6 Ebrill 2007 neu ar ôl hynny, fel arfer, nid oes angen talu treth ar unrhyw gronfeydd Pensiynau wedi'u Sicrhau mewn Ffordd Arall sy'n weddill os ydynt yn cael eu defnyddio i ddarparu pensiwn i ddibynyddion neu os ydynt yn cael eu rhoi i elusen gan nad oes dim dibynyddion. Fodd bynnag, byddai Treth Incwm yn cael ei thynnu o bensiwn y dibynnydd yn y ffordd arferol.
Ond, os bydd unrhyw un o'r cronfeydd hynny'n cael eu defnyddio at ddibenion etifeddiaeth (er enghraifft, i drosglwyddo cyfalaf nad yw wedi cael ei ddefnyddio i aelodau eraill o'r cynllun, megis plant neu wyrion/wyresau, ar ôl y farwolaeth) rhaid talu Treth Incwm o hyd at 70 y cant. Caiff rhywfaint o hwn ei dalu gan yr unigolyn a fydd yn 'etifeddu' yr arian a rhywfaint gan weinyddwr y cynllun. Mae'n bosib y bydd angen tynnu Treth Etifeddu oddi ar yr arian hefyd.
Cyfrifir unrhyw Dreth Etifeddu a godir ar ôl i'r band dim treth gael ei osod yn erbyn ystad yr ymadawedig, heblaw am arian o Bensiynau wedi'u Sicrhau mewn Ffordd Arall. Mewn achosion lle mae swm o'r band dim treth ar gael i'w dynnu o arian Pensiynau wedi'u Sicrhau mewn Ffordd Arall, bydd rheolau Treth Etifeddu arbennig yn berthnasol.