Gwefan llywodraeth y DU

Mae'r erthygl hon yn delio ag apeliadau yn erbyn penderfyniadau a dyfarniadau sy'n ymwneud â threth bersonol a materion eraill yr oedd Cyllid y Wlad yn ymdrin â hwy'n flaenorol. Ar gyfer apeliadau sy'n ymwneud â TAW (Treth Ar Werth), tollau cartref a thollau eraill, cliciwch ar y ddolen ar y diwedd.

Eich hawl i apelio

Mae'r penderfyniadau y gallwch apelio yn eu herbyn o ran treth a meysydd eraill yn cynnwys:

Bydd y nodiadau a anfonir gyda'r ohebiaeth neu'r hysbysiadau sy'n berthnasol i'r uchod yn dweud wrthych a oes gennych hawl i apelio, sut mae apelio ac i ble y dylech anfon yr apêl. Mae'r adrannau canlynol yn rhoi syniad o beth sy'n digwydd wedyn.

Mae gennych hefyd hawl i apelio yn erbyn penderfyniad sy'n ymwneud â chredydau treth.

• Apelio yn erbyn penderfyniad ar gredyd treth Opens new window

Sut mae apelio

Fel arfer, rhaid ichi apelio ar bapur o fewn 30 diwrnod i dderbyn yr hysbysiad neu'r dyfarniad yr ydych yn anghytuno ag ef. Nodir yr amserlen yn y nodiadau a ddarperir gyda'r hysbysiad. Mae ffurflen apelio'n cael ei chynnwys weithiau. Os nad ydych yn derbyn ffurflen, neu os yw'n well gennych, gallwch apelio mewn llythyr.

Setlo apeliadau trwy gytundeb

Mae'r rhan fwyaf o apeliadau'n cael eu setlo drwy ddod i gytundeb gyda Chyllid a Thollau EM. Byddant yn ystyried eich rhesymau dros apelio ac yn cytuno gyda chi ynghylch a ddylid a sut y dylid amrywio unrhyw asesiad, newid, penderfyniad neu ddyfarniad.

Os nad oes modd setlo'ch apêl trwy gytundeb

Yn yr achos hwn, gwrandewir yr apêl gan dribiwnlys annibynnol.

Comisiynwyr Cyffredinol

Gwrandewir y rhan fwyaf o apeliadau gan y Comisiynwyr Cyffredinol. Tribiwnlysoedd annibynnol lleol o wirfoddolwyr di-dâl ydynt, y bwriedir iddynt gynrychioli’r bobl a’r amodau yn yr ardal y penodir hwy iddi. Allan nhw ddim dyfarnu costau ond gallant newid penderfyniad os teimlant ei fod yn anghywir.

Comisiynwyr Arbennig

Cyfreithwyr cymwysedig yw'r rhain, a benodir gan yr Arglwydd Ganghellor, sy'n ystyried apeliadau mwy cymhleth. Gallant ddyfarnu costau cyfyngedig os teimlant eich bod chi neu Gyllid a Thollau EM wedi gweithredu'n afresymol. Fel arfer, gallwch ddewis (neu 'ethol') i gael y Comisiynwyr Arbennig i wrando ar eich apêl. Os mai dyma'ch dymuniad, fel arfer dylech wneud hynny pan fyddwch yn gwneud eich apêl.

Sut y rhoddir penderfyniadau'r tribiwnlys

Yn aml, bydd y Comisiynwyr Cyffredinol yn rhoi eu penderfyniad ichi yn y gwrandawiad apelio. Mewn unrhyw achos, cewch wybod trwy lythyr o fewn ychydig ddyddiau.

Mae'r Comisiynwyr Arbennig bob amser yn rhoi eu penderfyniad trwy lythyr gryn amser ar ôl y gwrandawiad apelio.

Os collwch chi'r apêl

Os yw'r Comisiynwyr yn gwneud penderfyniad yn eich erbyn, fe allwch, mewn rhai amgylchiadau, apelio'n erbyn eu penderfyniad:

• i'r Uchel Lys yng Nghymru a Lloegr
• i Lys y Sesiwn yn yr Alban
• i Lys Apêl Gogledd Iwerddon

Cymorth gyda chostau apelio

I gael gwybod a oes modd cael cymorth cyfreithiol i helpu gyda chostau apelio, cysylltwch â gwasanaeth cyfeiriadur y Gwasanaeth Cyfreithiol Cymunedol ar 0845 608 1122 (minicom 0845 609 6677). Mae'r llinellau ar agor o ddydd Llun i ddydd Gwener rhwng 9.00 am a 5.30 pm.

Eich opsiynau pan nad oes hawl apelio

Pan nad oes hawl apelio, eich unig opsiwn cyfreithiol yw gwneud cais am Adolygiad Barnwrol. Gallai hyn fod yn ddrud iawn, felly ceisiwch gyngor cyfreithiol i ddechrau.

Apeliadau yn ymwneud â TAW, tollau cartref a thollau eraill

I gael gwybodaeth am sut i apelio yn erbyn penderfyniad yn ymwneud â TAW, tollau cartref a thollau eraill, neu i ofyn am ailystyried penderfyniad, cliciwch ar y dolenni isod.

• Apeliadau'n ymwneud â TAW, tollau cartref a thollau eraill Opens new window
• Apeliadau'n ymwneud â thollau cartref a thollau eraill Opens new window

Mwy o ddolenni defnyddiol

• Sut i apelio yn erbyn penderfyniad budd-dal
• Dyledion sy'n ddyledus i Gyllid a Thollau EM
• Archwiliadau ac ymchwiliadau treth
• Dyddiadau cau ar gyfer dychwelyd y ffurflen dreth a thalu
• Dyledion ac ôl-ddyledion