Gwefan llywodraeth y DU

Beth yw twyll?

Cynllun anghyfreithlon i ddwyn eich arian yw sgam. Fe allan nhw fod ar sawl ffurf, gan gynnwys llythyrau, negeseuon e-bost, galwadau ffôn a negeseuon testun.

Bydd llawer o sgamiau'n dibynnu arnoch chi'n rhoi gwybodaeth neu'n cael eich perswadio i roi gwybodaeth y byddwch fel arfer yn ei chadw'n gyfrinachol. Er mwyn gwarchod eich hun, byddwch wastad yn ofalus wrth roi gwybodaeth bersonol i unrhyw un nad ydych chi'n eu 'nabod (neu unrhyw un nad ydych wedi cael sicrwydd pwy ydyn nhw) nac i unrhyw gwmni neu unigolyn rydych chi'n amheus ohonynt.

Y wybodaeth ddiweddaraf am sgamiau

Mae sawl sefydliad yn darparu gwybodaeth am y sgamiau sydd ar led ar hyn o bryd ac yn cynnig cyngor o bryd am yr hyn y dylech ei wneud os ydych chi'n amau bod rhywun wedi'ch targedu. Dyma nhw:

Yr Awdurdod Gwasanaethau Ariannol (FSA)

Mae'r FSA yn cynnig gwybodaeth am y sgamiau ariannol sydd ar led ar hyn o bryd a beth i ochel rhagddo.

Dyma rai o'r sgamiau mwyaf cyffredin:

• 'bachu dros yr e-bost ('phishing') - byddwch yn derbyn e-bost sy'n edrych fel petai wedi dod gan fanc neu gwmni cerdyn credyd yn gofyn i chi roi manylion personol eich cyfrif; defnyddir y rhain i ddwyn arian o'ch cyfrif neu i ddwyn eich manylion personol
• 'sgamiau cyfranddaliadau' - bydd dieithryn yn eich ffonio'n annisgwyl ac yn ceisio gwerthu cyfranddaliadau i chi mewn cwmnïau na chlywsoch chi amdanyn nhw
• 'sgamiau trosglwyddo cronfa' - bydd hysbyseb neu e-bost yn gofyn i chi dderbyn taliad i'ch cyfrif banc neu'ch cyfrif cymdeithas adeiladu, ei godi fel arian parod, a'i anfon dramor a hynny'n gyfnewid am dderbyn comisiwn
• 'sgamiau ffi ymlaen llaw' - byddwch chi'n cael llythyr, neges e-bost neu alwad ffôn yn cynnig swm mawr o arian i chi os gallwch chi helpu rhywun i drosglwyddo miliynau o bunnoedd allan o'u gwlad; gofynnir i chi anfon manylion eich cyfrif banc a ffi weinyddu i roi cychwyn ar y trafodiad
• 'twyll manylion' - bydd rhywun yn esgus mai chi ydyn nhw heb i chi wybod a heb i chi roi eich caniatâd, neu'n defnyddio'ch manylion personol er mwyn cael arian, nwyddau neu wasanaethau
• gwefannau ffug - ee esgus bod yn wefan banc neu'n wefan arwerthu ar y we

• Sgamiau ariannol sydd ar led ar hyn o bryd - mwy o enghreifftiau ar wefan yr FSA Opens new window

Y Swyddfa Masnachu Teg (OFT)

Mae'r Swyddfa Masnachu Teg yn cynnig rhestr gynhwysfawr o wahanol fathau o sgamiau (buddsoddi a chyffredinol) a chyngor am sut i 'nabod sgam.

• Sgamiau - gwybodaeth gan y Swyddfa Masnachu Teg Opens new window

Consumer Direct

Gwasanaeth a gefnogir gan y llywodraeth yw Consumer Direct. Mae'n cynnig help a chyngor am ddim i ddefnyddwyr. Mae'n cynnig amrywiaeth o wybodaeth am sut i ganfod sgam neu dwyll a'u hosgoi.

• Sgamiau cyffredin - taflenni ffeithiau gan Consumer Direct Opens new window

Card Watch

Corff sy'n gweithio gyda'r heddlu, siopwyr a sefydliadau, megis Crimestoppers, yw Card Warch, a'i nod yw helpu i frwydro yn erbyn twyll gyda chardiau plastig. Mae eu gwefan yn cynnwys gwybodaeth am sgamiau sy'n targedu pobl sy'n defnyddio cardiau.

• Twyll gyda chardiau credyd - gwybodaeth gan Card Watch Opens new window

Sut i riportio sgam

Os ydych chi'n meddwl eich bod yn darged i sgam neu i chi gael eich dal, cysylltwch â Consumer Direct i gael cyngor ar 08454 04 05 06 (8.00 am tan 6.30 pm dydd Llun i ddydd Gwener, 9.00 am tan 1.00 pm ar ddydd Sadwrn).

Os ydych chi'n darged i sgam buddsoddi neu wedi cael eich dal, dylech hefyd gysylltu â'r FSA ar 0845 606 1234 (minicom/ffôn testun 08457 300 104). Mae'r llinellau ar agor o 8.00 am tan 6 pm.

Riportio dwyn manylion

Os ydych chi'n meddwl bod rhywun yn defnyddio'ch manylion personol i ddwyn arian o'ch cyfrif neu i agor cyfrifon twyllodrus yn eich enw chi (dwyn eich manylion personol) cysylltwch â'r heddlu ar unwaith. Mae'n ddoeth hefyd cysylltu â CIFAS (Gwasanaeth Atal Twyll y DU) sy'n cynnig Gwasanaeth Cofrestru Gwarchodol i'ch gwarchod rhag troseddwyr sy'n ceisio defnyddio'ch enw a'ch cyfeiriad i gael credyd neu nwyddau eraill yn eich enw.

Os tybiwch fod rhywun wedi dwyn eich manylion personol neu wybodaeth am eich cyfrif cofiwch:

• Dod o hyd i'ch swyddfa heddlu leol Opens new window
• Cofrestru gyda'r Gwasanaeth Cofrestru Gwarchodol Opens new window

Mwy o ddolenni defnyddiol

• Cyngor gan yr FSA am sut i warchod eich hun wrth brynu cynnyrch ariannol Opens new window
• Sut i siopa o gwmpas am gynnyrch ariannol