Gwefan llywodraeth y DU

'Tenantiaid ar y cyd'

Os oeddech chi'n denantiaid ar y cyd, yna roeddech chi'n berchen ar ran benodol o'r eiddo. Daw'r gyfran fu'n eiddo i'r sawl a fu farw'n rhan o'u hystâd a'i throsglwyddo i bwy bynnag a nodir yn eu hewyllys. Ond os oes dyledion gan y sawl a fu farw, rhaid talu'r rheini'n gyntaf o'r gyfran honno. Er mwyn osgoi gorfod gwerthu'r cartref rhaid i chi a/neu unrhyw un sydd i fod i etifeddu'r ail gyfran geisio negodi gyda'r bobl y mae arian yn ddyledus iddynt ('y credydwyr') a dod o hyd i'r arian angenrheidiol.

'Cyd-denantiaid'

Os oeddech chi'n gyd-denantiaid, roeddech yn berchen ar yr eiddo i gyd gyda'ch gilydd ac felly bydd cyfran y sawl sydd wedi marw'n cael ei throsglwyddo'n awtomatig i chi.

Ond er ei fod bellach yn rhan o'ch ystâd chi, allwch chi ddim anwybyddu'r dyledion. Gall credydwyr wneud cais am 'Orchymyn Gweinyddu Ansolfedd' o fewn pum mlynedd i farwolaeth dyledwr. Gall hyn olygu bod yr eiddo'n cael ei rannu yn ei hanner a bod rhaid i rywun werthu. Felly, mae'n well i chi geisio dod i gytundeb â'r bobl y mae arian yn ddyledus iddynt, a cheisio'u talu eich hun.

Gallwch gael gwybod os ydych yn berchen ar yr eiddo fel 'tenantiaid ar y cyd' neu 'gyd denantiaid' yn y Trosglwyddiad neu'r Brydles a gawsoch wrth brynu'r eiddo neu mewn Dogfen Ymddiriedolaeth neu Ewyllys. Hefyd, mae'n bosib y gall y gofrestrfa tir roi awgrym i chi ond ni all y Gofrestrfa Tir roi cyngor i chi ar ba fath o berchnogaeth rydych wedi'i dewis.

Gallwch weld copi neu lwytho un i lawr o Arweiniad 18 i’r Cyhoedd - Y Gofrestrfa Tir - Perchen eiddo ar y cyd i gael rhagor o wybodaeth.

Morgeisi

Os oedd y sawl roddodd fenthyg y morgais i chi wedi mynnu bod rhywun yn codi yswiriant bywyd, fe all hynny dalu cyfanswm y benthyciad. Os nad oes yswiriant - neu os oedd ail forgeisi heb eu gwarchod gan yswiriant - mae'n bosib y bydd rhaid gwerthu'r eiddo.

Ôl-ddyledion rhent

Os ydych chi'n gyd-denant mewn eiddo ar rent, rhaid i chi dalu unrhyw ôl-ddyledion rhent.

Trethi dŵr

Mae unrhyw un sy'n dal i fyw yn y cartref yn gyfrifol am unrhyw ôl-ddyledion ac am daliadau parhaus hyd yn oed os nad yw eu henw ar y bil.

Y Dreth Gyngor

Mae unrhyw un sy'n dal i fyw yn y cartref yn gyfrifol am unrhyw ôl-ddyledion ac am daliadau parhaus hyd yn oed os nad yw eu henw ar y bil. (Ond mae gostyngiad o 25 y cant ar gael am fod yr unig oedolyn yn y tŷ.) Ni fydd rhaid talu'r Dreth Gyngor os yw'r tŷ yn wag.

Biliau tanwydd

Os ydych wedi bod yn byw yn yr eiddo gyda rhywun arall, fe allech fod yn gyfrifol am dalu ôl-ddyledion biliau tanwydd. Cysylltwch â'r National Debtline am gyngor - mae'r manylion isod.

Hur bwrcas (cytundebau HP)

Nid yw'r prynwr yn berchen ar yr eiddo nes bod y taliad diwethaf wedi'i wneud. Ond os bydd traean o'r cytundeb wedi'i dalu, rhaid i'r gwerthwr gael gorchymyn llys i gael y nwyddau'n ôl.

Cyn dychwelyd y nwyddau neu cyn gwneud taliadau, edrychwch i weld a oedd cynllun gwarchod taliadau. Hefyd, cysylltwch â'r National Debtline i gael cyngor.

Benthyciadau personol, cardiau credyd a dyledion credyd

Rhaid talu'r dyledion eraill cyn ad-dalu'r dyledion hyn. Os delir cardiau ar y cyd, bydd un o'r deiliaid yn gyfrifol am unrhyw ddyledion - ond edrychwch i weld a oes gennych gynllun gwarchod taliadau.

Dyledion treth a gordalu budd-daliadau

Byddai unrhyw dreth sy'n ddyledus neu unrhyw fudd-daliadau neu bensiynau a ordalwyd yn cael eu talu o'r ystâd. Cysylltwch â'r swyddfa berthnasol cyn gynted ag y bo modd er mwyn osgoi gordalu budd-daliadau a gweld a oes treth yn ddyledus. Fe gewch hyd i'r manylion cysylltu ar y gwaith papur perthnasol, neu fe allwch chwilio ar-lein.