Gwefan llywodraeth y DU

Nodwch fod gan y wefan hon system allweddumynediad llywodraeth y DU

Gwasanaethau cyhoeddus i gyd yn un lle

Trefn llywio pennaf

Arian, treth a budd-daliadau

Arian, treth a budd-daliadau

Budd-dal Anabledd Anafiadau Diwydiannol (clefydau a byddardod)

Os ydych chi’n sâl neu’n anabl o ganlyniad i glefyd neu fyddardod a achoswyd gan fathau penodol o waith, efallai y gallwch hawlio Budd-dal Anabledd Anafiadau Diwydiannol oherwydd clefydau a byddardod.

Pwy sy'n gymwys

Gallwch hawlio os oeddech wedi'ch cyflogi mewn swydd a berodd i chi ddioddef o unrhyw un o'r canlynol:

  • clefyd a achoswyd drwy weithio ag asbestos
  • asthma
  • broncitis cronig neu emffysema
  • byddardod
  • clefyd y llwch (niwmoconiosis) (gan gynnwys silicosis ac asbestosis)
  • tenosynofitis
  • bys gwyn dirgrynol
  • unrhyw salwch arall a ddaw o dan y Cynllun Anafiadau Diwydiannol

Gallwch gael rhestr lawn o afiechydon gan eich Canolfan Darparu Budd-dal Anabledd Anafiadau Diwydiannol ranbarthol.

Pwy sydd ddim yn gymwys?

Allwch chi ddim hawlio Budd-dal Anabledd Anafiadau Diwydiannol os oeddech yn hunangyflogedig mewn gwaith a achosodd eich clefyd neu'ch byddardod.

Faint fyddwch chi’n ei gael?

Bydd eich amgylchiadau personol, gan gynnwys eich oed a pha mor ddifrifol yw eich anabledd - a asesir gan eich meddyg ar raddfa o un i 100 y cant - yn effeithio ar lefel y budd-dal y gallwch ei gael.

Arweiniad yn unig yw'r holl symiau hyn:

Budd-dal Anabledd Anafiadau Diwydiannol


Difrifoldeb yr anabledd, yn ôl yr asesiad Dros 18 oed (swm wythnosol) Dan 18 oed heb ddibynyddion (swm wythnosol)
100% £143.60 £88.05
90% £129.24 £79.25
80% £114.88 £70.44
70% £100.52 £61.64
60% £86.16 £52.83
50% £71.80 £44.03
40% £57.44 £35.22
30% £43.08 £26.42
20% £28.72 £17.61

Sut mae'n cael ei dalu

Mae'r Budd-dal Anabledd Anafiadau Diwydiannol a budd-daliadau cysylltiedig yn cael eu talu'n syth i'ch cyfrif banc, cymdeithas adeiladu, neu Swyddfa'r Post®.

Os ydych wedi'ch cofrestru'n ddall, neu os oes angen i'r sawl sy'n gofalu amdanoch gasglu'r arian, gellir anfon siec atoch i'w chyfnewid am arian yn Swyddfa'r Post®.

Yr effaith ar fudd-daliadau eraill

Efallai y byddwch yn gymwys i dderbyn budd-daliadau eraill os ydych yn anabl oherwydd clefyd neu fyddardod ond gall hyn olygu eich bod yn cael llai o fudd-daliadau sy'n gysylltiedig ag incwm gan gynnwys Cymhorthdal Incwm, Lwfans Cyflogaeth a Chymorth ar sail incwm a Budd-dal Treth Cyngor.

Rhowch wybod i'ch swyddfa budd-daliadau os ydych yn derbyn y Budd-dal Anabledd Anafiadau Diwydiannol a'r budd-daliadau cysylltiedig.

Budd-daliadau eraill y gall fod gennych hawl iddynt

Budd-dal Marwolaeth Ddiwydiannol

Gallwch hawlio hwn os bu farw eich gwraig neu eich gŵr cyn 11 Ebrill 1988 o ganlyniad i ddamwain neu glefyd diwydiannol.

Holwch yn eich swyddfa Canolfan Byd Gwaith neu nawdd cymdeithasol leol am fanylion.

Telir y budd-dal ar brif gyfradd uwch ac is o £95.25 a £28.58.

Lwfans Gweini Cyson

Gallwch hawlio am glefydau a/neu fyddardod os asesir eich anabledd ar lefel 100 y cant a bod angen gofal a sylw dyddiol arnoch.

Mae'r gyfradd Lwfans Gweini Cyson y byddwch yn ei derbyn yn seiliedig ar asesiad o'ch anghenion.

Lefel yr anabledd a aseswyd

Swm wythnosol

Cyfradd eithriadol

£115.00

Cyfradd ganolradd

£86.25

Cyfradd uchaf arferol

£57.50

Cyfradd ran amser

£28.75

Lwfans Anabledd Difrifol Eithriadol

Gallwch hawlio £57.50 a delir yn ychwanegol i'r cyfraddau Lwfans Gweini Cyson, os cewch eich asesu ar gyfradd ganolradd neu eithriadol y Lwfans Gweini Cyson, a bod angen gofal a sylw cyson a pharhaus arnoch.

Lwfans Enillion Is

Gallwch hawlio am y gyfradd wythnosol uchaf o £57.44 ar gyfer hawliadau sy'n ymwneud â damweiniau cyn 1 Hydref 1990.

Lwfans Ymddeol

Gallech fod yn gymwys am y gyfradd wythnosol uchaf o £14.36 (yn lle'r Lwfans Enillion Is pan fyddwch yn cyrraedd oed Pensiwn y Wladwriaeth).

Sut i hawlio

Dylech hawlio'r Budd-dal Anabledd Anafiadau Diwydiannol yn syth neu gallech golli'r budd-dal.

Gallwch gael ffurflen hawlio gan eich Canolfan Darparu Budd-dal Anabledd Anafiadau Diwydiannol ranbarthol neu gallwch lwytho ffurflen hawlio Anabledd Anafiadau Diwydiannol oddi ar y we.

Beth i'w wneud os bydd eich amgylchiadau'n newid

Mae'n bwysig eich bod yn cysylltu â'r swyddfa sy'n delio gyda'ch taliadau os byddwch chi neu rywun yr ydych yn hawlio drostynt:

  • yn mynd i gartref gofal neu'n ei adael
  • yn mynd i fyw dramor neu i ymweld â gwlad dramor
  • yn mynd i garchar

Gan amlaf, byddwch chi neu'r person yr ydych yn gofalu amdano yn dal i gael y Budd-dal Anabledd Anafiadau Difrifol - hyd yn oed os byddwch yn mynd dramor am byth. Ond os mai dros dro y byddwch yn aros dramor, fel arfer dim ond am y tri mis cyntaf y cewch y taliadau. Cewch ragor o wybodaeth gan y swyddfa sy'n delio gyda'r taliad.

Gallwch hefyd gael cyngor o'r Swyddfa Rhanbarthol Anabledd neu'r Canolfan Pensiynau Rhyngwladol.

Beth arall y mae angen i chi ei wybod

Gallech gael y Budd-dal Anabledd Anafiadau Diwydiannol (damweiniau) hefyd os ydych chi'n anabl o ganlyniad i ddamwain yn y gwaith.

Os ydych yn dioddef o glefydau penodol efallai hefyd y cewch daliad dan Ddeddf Newmoconiosis (Iawndal Gweithwyr) 1979.

Mwy o ddolenni defnyddiol

Yn yr adran hon...

Allweddumynediad llywodraeth y DU